شروع کار
اولین چیزهایی که بعد از باز کردن برنامه میبینی و باید بشناسی.
ورود به برنامه
آدرس برنامه را در مرورگر باز کن. صفحهی ورود، نام کاربری و رمز عبور میخواهد. بعد از ورود، تا وقتی برنامه را نبندی و مدتی بیکار نمانی، وارد میمانی؛ در غیر این صورت دوباره به صفحهی ورود برمیگردی. برای خروج دستی، از منوی کاربر در نوار بالای صفحه گزینهی خروج از حساب را بزن. رمزت را هم از همان منو با تغییر رمز عبور عوض میکنی (فصل ۱۲).
داشبورد
صفحهی اول، داشبورد است: نام کاربر، تاریخ امروز، سال مالی جاری و چند دکمهی میانبر (لیست اسناد، سند جدید، مرور حسابها، اسناد انبار). پایینتر تعداد اسناد ثبتشده در بازههای زمانی نشان داده میشود و با زدن نمایش مستقیم به لیست اسناد با همان فیلتر تاریخ میروی.
اسناد حذفشده در شمارشهای داشبورد نمیآیند.
منوی برنامه
منو سمت راست صفحه است و شش گروه اصلی دارد: اطلاعات پایه، حسابداری، خزانهداری، انبار، فروش و گزارشها. با Ctrl + B یا دکمهی بالای منو میتوانی آن را جمع کنی تا فضای بیشتری برای جدولها بماند؛ حالت جمعشده برای دفعهی بعد هم به یاد میماند.
هر کاربر فقط گروهها و گزینههایی را در منو میبیند که مدیر سیستم به او دسترسی داده؛ پس ممکن است منوی تو کوتاهتر از منوی همکارت باشد.
تم روشن و تاریک
در نوار بالا، بخش نمایش سه گزینه دارد: روشن، تاریک و سیستم. انتخابت روی همان مرورگر ذخیره میشود.
قاعدههای مشترک همهی صفحهها
این چند قاعده در تمام برنامه یکساناند. یک بار که بشناسیشان، هر صفحهی جدیدی هم برایت آشناست.
لیست، جستجو و صفحهبندی
هر بخش یک صفحهی فهرست دارد با کادر جستجو و فیلترهای بالای جدول. جستجو روی همهی رکوردها انجام میشود، نه فقط روی صفحهای که میبینی. هر صفحه ۱۵ رکورد نشان میدهد و پایین جدول شمارهی صفحهها میآید.
تاریخها
همهی تاریخها شمسیاند و به شکل 1405/06/19 وارد میشوند. با کلیک روی فیلد تاریخ، تقویم باز میشود. فیلترهای از تاریخ و تا تاریخ در همهی لیستها به یک شکل کار میکنند و اگر خالی بمانند یعنی «بدون محدودیت».
مبالغ و اعداد
اعداد را میتوانی با جداکنندهی هزارگان یا بدون آن تایپ کنی؛ برنامه قبل از ثبت خودش آن را تمیز میکند. ارقام فارسی هم پذیرفته میشوند.
محاسبهی نهایی همیشه در سرور انجام میشود، نه در مرورگر. اعدادی که موقع تایپ در جدول میبینی فقط پیشنمایشاند تا بدانی حدوداً به کجا رسیدهای؛ بعد از ذخیره، عدد قطعیِ سرور نشان داده میشود. برای همین دستکاری صفحه در مرورگر هیچ اثری روی مبالغ ثبتشده ندارد.
حذف در این برنامه به معنی پاک شدن نیست
وقتی رکوردی را حذف میکنی، در پایگاه داده میماند و فقط علامت حذف میخورد. در لیستها تیک حذفشدهها وجود دارد که رکوردهای حذفشده را هم نشان میدهد. این یعنی حذف اشتباهی قابل برگشت است و سابقهی اسناد از بین نمیرود.
پیشنویس و قطعی
در سه ماژول فروش، خزانهداری و حسابداری، سند تا وقتی پیشنویس است هیچ اثری ندارد: نه در دفتر مینشیند، نه چکی وارد دفتر چک میشود، نه موجودی انبار تکان میخورد. لحظهی قطعی کردن تنها لحظهای است که سند اثر مالی پیدا میکند.
چون یک صندوقدار یا فروشنده باید بتواند سندی را چند بار عوض کند و بعد رهایش کند، بدون اینکه دفتر و موجودی مدام بالا و پایین شوند. تا فشار دکمهی قطعی، هیچکس بیرون از آن صفحه اثری از سند نمیبیند.
سند انبار استثناست: از همان لحظهی ثبت روی موجودی اثر میگذارد. آنجا «قطعی» به معنی قفل شدن سند است، نه شروع اثرگذاری.
راهاندازی اولیه
اگر برنامه تازه نصب شده، این ترتیب را رعایت کن. هر مرحله به مرحلهی قبل وابسته است.
- سال مالی را تعریف کن. اطلاعات پایه ← سالهای مالی. بدون سال مالی فعال، هیچ سندی شماره نمیگیرد.
- چارت حسابها را بساز. اول گروهها، بعد حسابهای کل، بعد حسابهای معین. ترتیب مهم است چون هر سطح زیر سطح بالاتر تعریف میشود.
- اشخاص و شرکتها را وارد کن. مشتریها، تأمینکنندهها و هر طرف حسابی که با او سند میزنی.
- بانکها، صندوقها و تنخواهگردانها را تعریف کن. هرکدام یک کد تفصیلی میگیرند که بعداً در سند حسابداری استفاده میشود.
- کالاها را وارد کن (اگر انبار یا فروش داری): اول واحدها و گروههای کالا، بعد خود کالاها، بعد انبارها.
- تنظیمات خزانهداری را کامل کن. اطلاعات پایه ← تنظیمات خزانهداری.
- تنظیمات فروش را کامل کن. اطلاعات پایه ← تنظیمات فروش.
- تنظیمات خرید را کامل کن. اطلاعات پایه ← تنظیمات خرید.
تا وقتی صفحههای تنظیمات فروش، تنظیمات خرید و تنظیمات خزانهداری کامل نشوند، فاکتور فروش، فاکتور خرید و سند خزانه قطعی نمیشوند. هر دو صفحه خودشان فهرست کارهای ناتمام را بالای فرم نشان میدهند، پس لازم نیست حدس بزنی چه چیزی جا مانده.
در تنظیمات چه چیزی میخواهند؟
هر دو صفحه یک سؤال میپرسند: «سند حسابداریِ خودکار باید روی کدام حسابهای معین بنشیند؟» هیچ حسابی از پیش انتخاب نشده، چون کد معین در چارت حساب هر شرکت فرق دارد.
| تنظیمات فروش | این حساب کجا استفاده میشود |
|---|---|
| حسابهای دریافتنی | مشتری به این حساب بدهکار میشود (تفصیل: خود مشتری) |
| فروش | مبلغ ناخالص اقلام به این حساب بستانکار میشود |
| برگشت از فروش | در سند برگشت، جای حساب فروش را میگیرد |
| مالیات و عوارض | فقط وقتی لازم است که فاکتور مالیات داشته باشد |
| تخفیفات فروش | تخفیف سطری و تخفیف کل، هر دو به همینجا میروند |
| درآمد حمل | فقط وقتی لازم است که فاکتور هزینه حمل داشته باشد |
| نوع سند انبار فروش / برگشت | سند انبارِ خودکار از این نوعها ساخته میشود؛ یکی باید جهت «خروج» و دیگری «ورود» داشته باشد |
| تنظیمات خزانهداری | این حساب کجا استفاده میشود |
|---|---|
| معین بانکها / صندوقها / تنخواه | هر بانک، صندوق و تنخواهگردان یک کد تفصیلی دارد؛ اینجا فقط میگویی آن تفصیلها زیر کدام معین مینشینند |
| حسابهای دریافتنی | در سند دریافت، طرف حساب به این معین بستانکار میشود |
| حسابهای پرداختنی | در سند پرداخت، طرف حساب به این معین بدهکار میشود |
| اسناد دریافتنی | چک مشتری که نزد ماست |
| اسناد در جریان وصول | چکی که به بانک واگذار شده |
| اسناد دریافتنی برگشتی | چک برگشتی مشتری |
| اسناد پرداختنی | چکی که خودمان صادر کردهایم |
| کارمزد بانکی | فقط وقتی لازم است که برای وصول یا برگشت چک کارمزد ثبت کنی |
| هشدار سررسید چک | گزارش سررسید، چکهای این تعداد روز جلوتر را نشان میدهد |
چهار حساب اسناد دریافتنی، در جریان وصول، برگشتی و پرداختنی، مسیر یک چک را در دفتر میسازند. اگر دوتای اول را یک حساب انتخاب کنی، سند واگذاری بیمعنی میشود.
اطلاعات پایه
همهی تعریفهایی که بقیهی برنامه روی آنها سوار میشود. هر کدام یک فهرست، فرم ثبت، فرم ویرایش و صفحهی تأیید حذف دارند — دقیقاً به یک شکل.
چارت حسابها
سه سطح دارد و باید به همین ترتیب تعریف شوند:
- گروه — بالاترین سطح (مثلاً داراییهای جاری)
- کل — زیر یک گروه تعریف میشود
- معین — زیر یک حساب کل؛ سطحی است که سند مستقیماً روی آن مینشیند
کد گروه، کد کل و کد معین بعد از اینکه زیرمجموعه پیدا کردند یا در سندی استفاده شدند، نباید عوض شوند. سایر بخشهای برنامه با همین کدها به حساب وصلاند، نه با شمارهی ردیف. اگر حسابی زیرمجموعه دارد، حذفش هم مجاز نیست.
بُعدهای تفصیلی معین
موقع تعریف هر حساب معین، در بخش بُعدهای تفصیلی مشخص میکنی که این معین در سند، تفصیل سطح ۴، ۵ یا ۶ میخواهد و آن تفصیل از کدام گروه باشد (اشخاص، بانکها و صندوقها، کالاها، مراکز هزینه، پروژهها، نحوه پرداخت یا سایر). موقع ثبت سند، برنامه بر همین اساس ستونهای تفصیلی را از تو میخواهد.
اشخاص و شرکتها
در فرم ثبت اول مشخص میکنی شخص حقیقی است یا شرکت؛ عنوان فیلدها خودش عوض میشود (نام/نام شرکت و کد ملی/شناسه ملی).
- کد ملی و شناسه ملی اعتبارسنجی میشوند — همان الگوریتم رسمی. اگر عدد نامعتبر باشد، هشدار میبینی.
- کد تفصیلی خودکار تخصیص داده میشود و بعد از ثبت مشخص میشود؛ لازم نیست خودت عددی وارد کنی.
- آدرسها و حسابهای بانکی هر شخص، از صفحههای جداگانهی خودشان اضافه میشوند.
بانک، صندوق، تنخواهگردان و نحوه پرداخت
هرکدام یک تعریف ساده دارند، و هرکدام یک کد تفصیلی میگیرند که در سند حسابداری زیر معینِ تعیینشده در تنظیمات خزانهداری مینشیند.
شمارههای بانک، صندوق و تنخواه از هم مستقلاند؛ ممکن است هم بانک شماره ۳ داشته باشی و هم صندوق شماره ۳. برای همین هر جا در برنامه حساب انتخاب میکنی، اول نوع را میگویی و بعد فهرست حسابها بر اساس آن پر میشود.
کالا، واحد، گروه کالا و انبار
واحدهای کالا (مثل عدد، کیلوگرم، کارتن) و گروههای کالا اول تعریف میشوند، بعد خود کالاها. هر کالا یک واحد اصلی دارد و میتواند واحد فرعی و نسبت تبدیل هم داشته باشد. انبارها هم مستقل تعریف میشوند و میتوانی چند انبار داشته باشی.
انواع سند
سه فهرست جدا: انواع سند انبار، انواع فاکتور فروش و انواع سند خزانه. چند نوع پایه از قبل تعریف شدهاند و سیستمی هستند — قابل حذف نیستند چون بقیهی برنامه روی آنها حساب باز کرده. میتوانی نوعهای جدید اضافه کنی؛ فقط باید جهت یا ماهیت درست را برایشان انتخاب کنی.
سند حسابداری
قلب برنامه. هر سند یک سربرگ دارد و چند ردیف (آرتیکل) که مجموع بدهکار و بستانکارشان باید برابر باشد.
ثبت سند جدید
- از منو حسابداری ← ثبت سند جدید را بزن، یا در لیست اسناد دکمهی سند جدید.
- در سربرگ، تاریخ، نوع سند و شرح را پر کن. شمارهی سند پس از ثبت خودکار داده میشود.
- با ردیف جدید آرتیکل اضافه کن. در ستون معین میتوانی کد یا بخشی از نام حساب را تایپ کنی تا فهرست پیشنهادها باز شود.
- اگر آن معین تفصیل میخواهد، ستونهای تفصیلی ۴ تا تفصیلی ۶ پر میشوند.
- مبلغ را در ستون بدهکار یا بستانکار بنویس.
- وقتی زیر جدول اختلاف: ۰ شد، سند تراز است و میتوانی ثبت سند را بزنی.
سه وضعیت سند
| وضعیت | معنی | در گزارشها میآید؟ |
|---|---|---|
| یادداشت | سندی که هنوز تراز نیست یا عمداً بهعنوان یادداشت ذخیره شده | خیر |
| ثبتشده | سند تراز و معتبر، قابل ویرایش | بله |
| قطعی | سند بستهشده و قفل | بله |
| ابطال / حذفشده | سند از دور خارج شده | خیر |
اگر سند تراز نباشد، دکمهی ثبت آن را فقط بهصورت یادداشت ذخیره میکند و همین را هم زیر جدول به تو میگوید. یادداشتها در هیچ گزارشی شمرده نمیشوند، پس بیخطرند — ولی یادت باشد بعداً کاملشان کنی.
ستونهای اختیاری
بالای جدول ردیفها چند تیک هست: نمایش سطح ۵، نمایش سطح ۶، نمایش ویژگیهای پیگیری (شماره و تاریخ پیگیری) و نمایش ویژگیهای تعدادی (مقدار بدهکار و بستانکار). این تیکها فقط ستونها را نشان یا پنهان میکنند و روی مقادیر ثبتشده هیچ اثری ندارند. موقع ویرایش یک سند، اگر ردیفی مقدار داشته باشد، ستونش خودکار باز میشود.
درج ردیف از سند دیگر
دکمهی درج از سند… پنجرهای باز میکند که در آن میتوانی سند دیگری را پیدا کنی؛ با کلیک روی آن، ردیفهایش به انتهای سند جاری اضافه میشوند. برای اسناد تکراری ماهانه بسیار سریعتر از تایپ دوباره است.
اسناد خودکار
بعضی اسناد را خودت نمیسازی: فاکتور فروش قطعیشده، سند خزانهی قطعیشده و هر عملیات چک، سند حسابداری خودشان را میسازند. این اسناد در لیست کنار بقیه دیده میشوند؛ اگر دستی ویرایششان کنی، دیگر امکان «لغو قطعی» سند مبدأ وجود نخواهد داشت.
انبار
ورود و خروج کالا، انتقال بین انبارها، و کاردکسی که بهای تمامشده را خودش حساب میکند.
سه جهت سند
| جهت | نمونه نوع سند | اثر |
|---|---|---|
| ورود | رسید انبار، موجودی اول دوره، رسید برگشت از فروش | موجودی زیاد میشود |
| خروج | حواله انبار، حواله فروش | موجودی کم میشود |
| انتقال | انتقال بین انبارها | از انبار مبدأ کم و به انبار مقصد اضافه میشود |
ثبت رسید یا حواله
- انبار ← رسید انبار جدید یا حواله انبار جدید.
- در سربرگ: تاریخ، نوع سند، انبار، و در صورت نیاز طرف حساب و شماره عطف.
- با ردیف جدید کالاها را اضافه کن. ستون موجودی کنار هر ردیف، موجودی فعلی همان کالا را نشان میدهد.
- مقدار و فی را وارد کن و ذخیره بزن.
در سند ورود، فی الزامی است — مبنای محاسبهی میانگین موزون همین است.
در سند خروج، فی اختیاری است و اگر خالی بگذاری، برنامه خودش با میانگین موزون همان لحظه محاسبه میکند. اگر عددی هم وارد کنی، در کاردکس نادیده گرفته میشود.
کفایت موجودی
قبل از ثبت هر خروج، برنامه بررسی میکند که موجودی کافی باشد. اگر نباشد، ثبت انجام نمیشود. همچنین هر کالا فقط یک بار در هر سند مجاز است.
وضعیت سند انبار
سند انبار دو وضعیت دارد: ثبت شده و قطعی. برخلاف فاکتور و سند خزانه، سند انبار از همان لحظهی ثبت روی موجودی اثر میگذارد؛ «قطعی» یعنی سند قفل شده و دیگر ویرایش نمیشود.
وضعیت «ابطال» در انبار عمداً وجود ندارد. اگر کالایی برگشت خورد، سند برگشتِ خودش را بزن — این واقعیت انبار را درستتر نشان میدهد تا تغییر وضعیت سند قبلی.
بهای تمامشده و کاردکس
روش قیمتگذاری میانگین موزون متحرک است: بعد از هر ورود، میانگین دوباره حساب میشود و هر خروج با میانگینِ همان لحظه ارزشگذاری میگردد. این عدد در پایگاه داده ذخیره نمیشود، بلکه هر بار در گزارش کاردکس محاسبه میشود.
در گزارش کاردکس کالا، اگر انباری انتخاب نکنی، میانگین روی گردش همهی انبارها با هم حساب میشود. اگر انبار مشخص کنی، میانگین همان انبار محاسبه میشود.
فروش
پیشفاکتور، فاکتور و برگشت از فروش — هر سه یک فرم دارند و با «ماهیت» از هم جدا میشوند.
سه ماهیت
| ماهیت | کاربرد | اثر بعد از قطعی شدن |
|---|---|---|
| پیشفاکتور | پیشنهاد قیمت به مشتری | هیچ — نه انبار، نه دفتر، نه گزارش فروش |
| فاکتور فروش | فروش قطعی | حواله انبار + سند حسابداری |
| برگشت از فروش | بازگشت کالا از مشتری | رسید انبار + سند حسابداری معکوس |
پیشفاکتور عمداً در هیچ گزارش فروشی شمرده نمیشود، وگرنه فروش دوبار حساب میشد. فیلد اعتبار تا هم فقط برای پیشفاکتور معنی دارد.
ثبت فاکتور
- فروش ← فاکتور فروش جدید.
- در سربرگ: تاریخ، طرف حساب (با تایپ نام مشتری فهرست باز میشود)، انبار و در صورت نیاز سررسید و شماره عطف.
- ردیفهای کالا را اضافه کن: کالا، مقدار، فی فروش، تخفیف سطری و درصد مالیات. ستون موجودی کنار هر ردیف کمکت میکند.
- در جدول جمع پایین فرم، در صورت نیاز تخفیف کل فاکتور و هزینه حمل را وارد کن.
- ذخیره کن. فاکتور بهصورت پیشنویس ثبت میشود.
- وقتی مطمئن شدی، قطعی کردن را بزن.
محاسبهی مبالغ
ترتیب محاسبه در سرور چنین است:
- هر ردیف: ناخالص = مقدار × فی؛ خالص = ناخالص − تخفیف سطری؛ مالیات روی خالص همان ردیف حساب میشود.
- جمع فاکتور: جمع ناخالص − تخفیف سطری + مالیات + هزینه حمل − تخفیف کل فاکتور.
- تخفیف کل بعد از مالیات اعمال میشود و روی سطرها سرشکن نمیشود.
- مبالغ به ریال گرد میشوند تا جمع ستونها با جمع فاکتور اختلاف پیدا نکند.
قطعی کردن و لغو آن
لحظهی قطعی شدن، سه اتفاق با هم میافتد و اگر یکی از آنها ممکن نباشد، هیچکدام انجام نمیشوند:
- حواله انبار (یا رسید برگشت) ساخته میشود
- سند حسابداری فروش ساخته میشود
- فاکتور قفل میشود
کفایت موجودی هنگام قطعی کردن بررسی میشود، نه هنگام ثبت. یعنی فاکتور پیشنویس ثبت میشود ولی تا موجودی کافی نشود قطعی نخواهد شد. در فرم فقط یک هشدار میبینی.
لغو قطعی هر دو سند خودکار را حذف منطقی میکند و فاکتور را به پیشنویس برمیگرداند — ولی فقط اگر آن اسناد دستنخورده باشند. اگر سند حسابداری را دستی ویرایش یا قطعی کرده باشی، لغو ممکن نیست.
برگشت از فروش
برگشت فقط از روی یک فاکتور قطعیشده ثبت میشود؛ در سربرگ، شمارهی فاکتور مبدأ نمایش داده میشود. رسید برگشت با بهای تمامشدهی میانگین وارد انبار میشود، نه با قیمت فروش — وگرنه ارزش موجودی با سود فروش باد میکرد.
چاپ
از صفحهی جزئیات فاکتور، دکمهی چاپ نسخهی چاپی را باز میکند.
خرید
درخواست، سفارش، فاکتور و برگشت از خرید. ساختارش قرینهی فروش است، با یک مرحلهی بیشتر و دو قاعدهی متفاوت که باید بشناسی.
چهار ماهیت
| ماهیت | کاربرد | طرف حساب | اثر پس از تأیید / قطعی |
|---|---|---|---|
| درخواست خرید | سند داخلی — واحد متقاضی میگوید چه میخواهد | لازم نیست | هیچ — فقط قفل میشود |
| سفارش خرید | سفارشی که به تأمینکنندهی مشخص داده میشود | لازم است | هیچ — فقط قفل میشود |
| فاکتور خرید | خرید قطعی | لازم است | رسید انبار + سند حسابداری |
| برگشت از خرید | بازگرداندن کالا به فروشنده | لازم است | حواله انبار + سند حسابداری معکوس |
در فروش، «پیشفاکتور» یک مرحله قبل از فاکتور است. در خرید دو مرحله وجود دارد که واقعاً با هم فرق دارند: درخواست سند داخلی است و هنوز معلوم نیست جنس از کجا خریده میشود؛ سفارش سندی است که به یک فروشندهی مشخص داده میشود. به همین دلیل در درخواست خرید اصلاً از تو طرف حساب خواسته نمیشود — فرم آن فیلد را پنهان میکند.
زنجیرهی تبدیل اسناد
- پرش مجاز است: میتوانی از درخواست مستقیم به فاکتور بروی، چون خرید کوچک اغلب بدون سفارش رسمی انجام میشود.
- برگشت فقط از فاکتور قطعیشده ساخته میشود.
- در سربرگ سند مقصد، شمارهی سند مبدأ نمایش داده میشود.
«تأیید» در برابر «قطعی کردن»
در درخواست و سفارش، دکمهی پایین فرم تأیید است، نه قطعی کردن. این فقط تفاوت کلمه نیست:
| دکمه | در کدام ماهیت | چه میکند |
|---|---|---|
| تأیید | درخواست، سفارش | فقط سند را قفل میکند — نه سند انبار، نه سند حسابداری، و اصلاً تنظیمات خرید را هم چک نمیکند |
| قطعی کردن | فاکتور، برگشت | سند انبار و سند حسابداری را میسازد و سند را قفل میکند |
سفارشی که به فروشنده ارسال شده باید قفل شود، وگرنه بعداً میشود مقدارش را عوض کرد و هیچ ردی نماند. ولی اگر اسم این کار را «قطعی کردن» میگذاشتیم، به تو وعدهی سند حسابداری میداد که ساخته نمیشود.
ثبت فاکتور خرید
- خرید ← فاکتور خرید جدید.
- سربرگ: تاریخ، فروشنده، انبار، و در صورت نیاز سررسید و شماره عطف (شماره فاکتور فروشنده).
- ردیفهای کالا: کالا، مقدار، فی خرید، تخفیف سطری و درصد مالیات.
- در جدول جمع، در صورت نیاز تخفیف کل فاکتور و هزینه حمل.
- ذخیره کن — فاکتور پیشنویس است و هنوز اثری ندارد.
- قطعی کردن را بزن: همان لحظه رسید انبار و سند حسابداری ساخته میشوند.
ستون موجودی در فاکتور خرید فقط اطلاعاتی است و هرگز قرمز نمیشود — فاکتور خرید ورود است و کمبود موجودی برایش معنا ندارد. در برگشت از خرید برعکس: کفایت موجودی هنگام قطعی کردن بررسی میشود.
دو قاعدهای که خرید را از فروش جدا میکند
فی رسید خرید = خالص سطر ÷ مقدار؛ یعنی بعد از تخفیف سطری، ولی بدون مالیات و بدون تخفیف کل فاکتور.
مالیات بیرون میماند چون قابل استرداد است و بهای کالا نیست؛ تخفیف کل هم بیرون میماند چون به حساب «تخفیفات خرید» میرود، نه روی بهای کالا.
هزینه حمل به یک حساب هزینهی جدا میرود، پس کاردکس آن را نمیبیند. اگر جنسی را ۱۰۰ خریدهای و ۵ هم کرایه دادهای، بهای تمامشدهی آن در انبار ۱۰۰ است، نه ۱۰۵.
و یک نکتهی سوم: حوالهی برگشت از خرید بدون فی ثبت میشود؛ کالا با میانگین موزون همان لحظه از انبار خارج میشود، نه با قیمت فاکتور. اگر با قیمت فاکتور خارج میشد، کالایی که با میانگین ۱۰۰ در انبار است و به قیمت ۱۲۰ برگشت میخورد، ارزش موجودی را اشتباه پایین میآورد.
سند حسابداری فاکتور خرید
| طرف | حساب | مبلغ |
|---|---|---|
| بدهکار | خرید / موجودی کالا | جمع ناخالص اقلام |
| بدهکار | مالیات و عوارض خرید | جمع مالیات |
| بدهکار | هزینه حمل خرید | هزینه حمل |
| بستانکار | تخفیفات خرید | تخفیف سطری + تخفیف کل |
| بستانکار | حسابهای پرداختنی تجاری تفصیل: فروشنده | قابل پرداخت |
برگشت از خرید همین سند است با جای بدهکار و بستانکار عوضشده و حساب «برگشت از خرید». اگر سند تراز نشود، اصلاً ساخته نمیشود و همهچیز به حالت قبل برمیگردد.
لغو قطعی
مثل فروش، هر دو سند خودکار حذف منطقی میشوند و فاکتور به پیشنویس برمیگردد — به شرطی که آن اسناد دستنخورده باشند.
لغو قطعی فاکتور خرید، موجودی را کم میکند. اگر آن کالا در این فاصله فروخته شده باشد و موجودی منفی شود، لغو رد میشود. اول باید تکلیف سند فروش را روشن کنی.
تنظیمات خرید
اطلاعات پایه ← تنظیمات خرید. تا این صفحه کامل نشود، فاکتور خرید قطعی نمیشود (ولی درخواست و سفارش بدون آن هم تأیید میشوند).
| تنظیم | کجا استفاده میشود |
|---|---|
| خرید / موجودی کالا | مبلغ ناخالص اقلام به این حساب بدهکار میشود |
| برگشت از خرید | در سند برگشت، جای حساب خرید را میگیرد |
| حسابهای پرداختنی | فروشنده به این حساب بستانکار میشود (تفصیل: خود فروشنده) |
| مالیات و عوارض خرید | فقط وقتی فاکتور مالیات دارد |
| تخفیفات خرید | تخفیف سطری و تخفیف کل، هر دو |
| هزینه حمل خرید | فقط وقتی فاکتور هزینه حمل دارد |
| نوع سند انبار خرید / برگشت | یکی باید جهت «ورود» و دیگری «خروج» داشته باشد |
| اعتبار سفارش (روز) | مهلت پیشفرض سفارش خرید |
خزانهداری: دریافت و پرداخت
چهار نوع سند، یک فرم. اگر منطق پشت آن را یک بار بفهمی، هر چهارتا برایت یکی میشوند.
چهار ماهیت سند
| ماهیت | یعنی چه | در سربرگ چه میخواهد |
|---|---|---|
| دریافت | پول از طرف حساب گرفتهایم | طرف حساب |
| پرداخت | پول به طرف حساب دادهایم | طرف حساب |
| انتقال | پول از یک حساب خودمان به حساب دیگرمان رفته | حساب مبدأ |
| تنخواه | گزارش خرجکرد تنخواهگردان | تنخواهگردان |
یک قانون برای هر چهار ماهیت
ردیفهای سند همیشه بدهکارند، مگر در پرداخت که بستانکارند. طرف مقابلِ سربرگ همیشه عکس ردیفهاست، با جمع همان ردیفها.
| ماهیت | ردیفها | طرف مقابل (سربرگ) |
|---|---|---|
| دریافت | بانک / صندوق / چک بدهکار | حسابهای دریافتنی — تفصیل: طرف حساب |
| پرداخت | بانک / صندوق / چک بستانکار | حسابهای پرداختنی — تفصیل: طرف حساب |
| انتقال | حساب مقصد بدهکار | حساب مبدأ بستانکار |
| تنخواه | حساب هزینه بدهکار | تنخواهگردان بستانکار |
خود فرم هم همین جمله را زیر جدول ردیفها، متناسب با ماهیتی که انتخاب کردهای، به تو یادآوری میکند.
چون مبلغ طرف مقابل دقیقاً جمع ردیفهاست و برنامه آن را خودش میسازد، نه تو. اگر به هر دلیلی تراز نشود، سند اصلاً ساخته نمیشود و همهچیز به حالت قبل برمیگردد.
ردیفهای سند: پنج نوع
هر ردیف یک «ابزار» است — راهی که پول از آن آمده یا رفته:
| نوع ردیف | چه چیزی میخواهد |
|---|---|
| بانک | انتخاب حساب بانکی + مبلغ + شماره پیگیری |
| صندوق | انتخاب صندوق + مبلغ |
| تنخواه | انتخاب تنخواهگردان + مبلغ |
| چک | مشخصات کامل چک (شماره، صیاد، سررسید، بانک، صاحب حساب) + مبلغ |
| حساب | یک حساب معین و تفصیل — برای هزینههای تنخواه یا موارد خاص |
ستون مانده کنار هر ردیف، ماندهی فعلی همان حساب را نشان میدهد. یک سند میتواند چند ردیف با نوعهای مختلف داشته باشد — مثلاً بخشی نقد، بخشی چک — ولی هر حساب فقط یک بار در هر سند.
حساب طرف مقابل: کِی باید پرش کنی؟
در سربرگ فیلدی هست به نام حساب طرف مقابل که معمولاً باید خالی بماند؛ آنوقت حساب از تنظیمات خزانهداری برداشته میشود.
پر کردنش فقط برای یک حالت است: وقتی سند پرداخت مستقیماً یک هزینه است و نباید به حسابهای پرداختنی بدهکار شود. آنجا حساب هزینه را انتخاب میکنی.
ثبت و قطعی کردن
- از منوی خزانهداری ماهیت مورد نظر را بزن (سند دریافت، پرداخت، انتقال یا تنخواه).
- سربرگ را پر کن؛ شمارهی سند پس از ثبت داده میشود و برای هر ماهیت و هر سال مالی سری جداگانه دارد.
- ردیفها را اضافه کن.
- ذخیره کن — سند پیشنویس است و هنوز هیچ اثری ندارد.
- قطعی کردن را بزن: همان لحظه سند حسابداری ساخته میشود و چکهای سند وارد دفتر چک میشوند.
اگر سندی ماندهی یک حساب را منفی کند، برنامه هشدار میدهد ولی جلویت را نمیگیرد — برخلاف موجودی انبار که سختگیر است. دلیلش این است که خیلی از شرکتها اسناد خزانه را با تأخیر وارد میکنند و قفل شدن کار بدتر از یک هشدار است.
لغو قطعی
سند حسابداری را حذف منطقی میکند و سند را به پیشنویس برمیگرداند — ولی فقط اگر روی هیچکدام از چکهای آن سند عملیاتی ثبت نشده باشد و سند حسابداری دستنخورده مانده باشد. اگر چکی از این سند واگذار یا وصل شده، اول باید عملیات چک را لغو کنی.
قواعد کوچک ولی مهم
- انتقال به همان حسابی که مبدأ است رد میشود (سند تراز میشود ولی بیمعنی است).
- مبلغ چک همان مبلغ ردیف است و جدا وارد نمیشود — یک عدد، یک منبع حقیقت.
- دریافت روی ماندهی طرف حساب مینشیند، نه روی یک فاکتور مشخص. تسویهی فاکتور به فاکتور فعلاً وجود ندارد.
دفتر چک
مفصلترین فصل این راهنما، چون چک تنها چیزی در برنامه است که یک عمر دارد: وارد میشود، جابهجا میشود، و بالاخره تعیین تکلیف میشود.
چک از سند دریافت یا پرداخت وارد دفتر میشود، نه از صفحهی دفتر چک. دفتر چک جایی است که بعد از آن، تکلیف چک روشن میشود.
دلیلش ساده است: چکی که سند ندارد در دفتر حسابداری اثری ندارد و فقط یک یادداشت است.
و نکتهی دوم: تا سند مبدأ چک قطعی نشده، هیچ عملیاتی روی چک مجاز نیست.
وضعیتهای چک
| وضعیت | یعنی چک الان کجاست |
|---|---|
| نزد ما | چک مشتری را گرفتهایم و در دست خودمان است |
| صادر شده | چک خودمان را نوشتهایم و به طرف حساب دادهایم |
| در جریان وصول | چک را به بانک سپردهایم؛ هنوز پولی به حساب ننشسته |
| وصول / پاس شده | پول جابهجا شد؛ پروندهی چک بسته است |
| برگشتی | چک برگشت خورد |
| خرج شده | چک مشتری را به شخص دیگری دادهایم |
| عودت شده | چک به صاحبش برگردانده شد |
| باطل شده | ثبت چک اشتباه بوده و اثرش برداشته شده |
گردش چک دریافتی
سه پایان دیگر هم مستقیماً از وضعیت «نزد ما» ممکناند و در نمودار نیامدهاند تا شلوغ نشود:
| عملیات | نتیجه | کِی استفاده میشود |
|---|---|---|
| وصول مستقیم | وصول شده | چک بدون واگذاری رسمی نقد شده |
| خرج کردن | خرج شده | چک مشتری را به شخص دیگری دادهای |
| عودت | عودت شده | چک را به صادرکننده پس دادهای |
| ابطال | باطل شده | ثبت اولیه اشتباه بوده |
گردش چک پرداختی
هر عملیات در دفتر چه میکند؟
هر عملیات چک، سند حسابداری خودش را میسازد. لازم نیست این جدول را حفظ کنی — همان توضیح کوتاه بالای فرم هر عملیات هم به تو گفته میشود — ولی خوب است بدانی پشت هر دکمه چه اتفاقی میافتد.
چک دریافتی
| عملیات | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| واگذاری به بانک | اسناد در جریان وصول | اسناد دریافتنی |
| وصول | بانک (منهای کارمزد) + کارمزد بانکی | حسابی که چک در آن بود |
| برگشت | اسناد دریافتنی برگشتی | اسناد در جریان وصول |
| خرج کردن | حسابهای پرداختنی تفصیل: گیرنده | اسناد دریافتنی تفصیل: صادرکننده |
| عودت / ابطال | حسابهای دریافتنی | حسابی که چک در آن بود |
چک پرداختی
| عملیات | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| پاس شدن | اسناد پرداختنی | بانک |
| پس گرفتن | اسناد پرداختنی | حسابهای پرداختنی طرف حساب |
| برگشت | سند حسابداری ندارد | |
چکی که پاس نشده، هنوز همان بدهی است که بود — فقط دیگر انتظار نمیرود این هفته پاس شود. تغییر وضعیت برای پیگیری لازم است، ولی هیچ چیزی در دفتر جابهجا نشده که سند بخواهد.
ثبت یک عملیات
- خزانهداری ← دفتر چک را باز کن.
- چک را با شماره، شماره صیاد یا نام طرف حساب پیدا کن. فیلترهای جهت، وضعیت، بانک و بازهی سررسید هم کمک میکنند.
- روی مشاهده بزن. در صفحهی چک، فقط دکمههای عملیات مجاز از وضعیت فعلی نشان داده میشوند.
- دکمهی مورد نظر را بزن. بالای فرم، توضیح کوتاهی میگوید این عملیات دقیقاً چه میکند.
- فیلدهای لازم را پر کن (تاریخ عملیات، بانک، کارمزد یا گیرنده — بسته به عملیات) و ثبت کن.
فیلد کارمزد را خالی یا صفر بگذاری یعنی بدون کارمزد.
لغو آخرین عملیات
اگر عملیاتی را اشتباه ثبت کردی، لغو آخرین عملیات آن سطر تاریخچه و سند حسابداریاش را حذف میکند و وضعیت و محل چک را از روی عملیات باقیمانده بازسازی میکند — نه از روی حدس. برای همین میتوانی چند بار پشتسرهم لغو کنی و چک همیشه به وضعیت درست برمیگردد.
قواعد ثبت چک
- شمارهی چک تکراری روی همان بانک صادرکننده و همان جهت رد میشود — نه روی شمارهی تنها، چون دو بانک مختلف میتوانند چک همشماره صادر کنند.
- مبلغ چک همان مبلغ ردیف سند است و جدا وارد نمیشود.
- در فهرست دفتر چک، تیک فقط باز چکهایی را نشان میدهد که هنوز تعیین تکلیف نشدهاند.
گزارشها
هر گزارش به یک سؤال مشخص جواب میدهد. اگر سؤالت را بشناسی، گزارشت را پیدا کردهای.
مرور حسابها
مهمترین گزارش برنامه. با انتخاب سطح (گروه، کل، معین، تفصیلی ۴ تا ۶) فهرست حسابها با مانده ابتدای دوره، گردش دوره و مانده پایان دوره نشان داده میشود.
- با انتخاب یک سطر و زدن دکمههای ریز، به زیرمجموعهی همان حساب در سطح انتخابی میروی. مسیر رفته بالای صفحه میماند و هر بخشش لینک برگشت است.
- در سطوح تفصیلی، با کلیدهای کنار جدول نوع تفصیل را انتخاب میکنی: اشخاص، بانکها و صندوقها، کالاها، مراکز هزینه، پروژهها، نحوه پرداخت یا سایر.
- تیک فقط حسابهای دارای گردش حسابهای بیحرکت را پنهان میکند.
- دکمهی اسناد روی هر حساب، دفتر تفصیلی آن را باز میکند: ریز گردش سطر به سطر با ماندهی تجمعی، و لینک مشاهده سند روی هر سطر.
فقط اسناد ثبتشده و قطعیشده در این ارقام اثر دارند؛ سند یادداشت، ابطالشده و حذفشده شمرده نمیشوند.
گزارشهای انبار
- موجودی انبار — «الان چه چیزی و چقدر دارم؟»
- کاردکس کالا — «این کالا در این بازه چه رفتوآمدی داشته؟» با ستونهای وارده، صادره، مانده، میانگین و ارزش مانده.
گزارشهای فروش
- فروش به تفکیک مشتری
- فروش به تفکیک کالا
هر دو از دفتر فروش خوانده میشوند: برگشت از فروش با علامت منفی میآید، پس جمع هر ستون خودبهخود فروش خالص است. پیشفاکتورها در این ارقام نیستند.
گزارشهای خرید
- خرید به تفکیک فروشنده
- خرید به تفکیک کالا
قرینهی گزارشهای فروش: برگشت از خرید با علامت منفی میآید و جمع، خرید خالص است. درخواست و سفارش خرید در این ارقام نمیآیند تا خرید دوبار شمرده نشود.
گزارشهای خزانه
| گزارش | به چه سؤالی جواب میدهد | از کجا میخواند |
|---|---|---|
| مانده حسابهای خزانه | «الان چقدر پول داریم؟» | دفتر حسابداری |
| گردش اسناد خزانه | «چه اسنادی روی این حساب خورده؟» | اسناد دریافت و پرداخت |
| سررسید چکها | «این هفته چه چکی دارم؟» | دفتر چک |
چون سند دستی، سود بانکی، کارمزد و وصول چک هم در دفتر هستند ولی سند دریافت و پرداخت ندارند. اگر مانده را از اسناد خزانه میگرفتیم، عددی میشد که با تراز نمیخواند و هیچ حسابداری به آن اعتماد نمیکرد.
گزارش مانده، پایین صفحه یک بخش اضافه هم دارد: مانده پس از تسویه چکها — یعنی اگر همهی چکهای باز دریافتنی و پرداختنی سررسیدشان بگذرد، چقدر پول خواهی داشت.
کاربران، دسترسیها و رمز عبور
هر کاربر فقط بخشهایی را میبیند که مدیر سیستم به او داده. بیشتر این فصل برای مدیر سیستم است؛ بخش آخر، «تغییر رمز عبور»، برای همه.
مدیر سیستم
کاربری که تیک مدیر سیستم دارد به همهی بخشها دسترسی دارد و تنها کسی است که منوی کاربران و دسترسیها را میبیند: کاربر تعریف میکند، دسترسی میدهد و میگیرد، و برای کسی که رمزش را فراموش کرده رمز جدید تعیین میکند.
همیشه حداقل یک مدیر سیستمِ فعال باید باقی بماند؛ برنامه اجازه نمیدهد آخرین مدیر غیرفعال یا حذف شود یا مدیریاش برداشته شود.
مدیر هم نمیتواند خودش را غیرفعال، حذف یا از مدیری خارج کند؛ این کار با یک مدیر دیگر است.
تعریف کاربر
منوی کاربران و دسترسیها ← + کاربر جدید. نام کاربری (بدون فاصله؛ همان که در صفحهی ورود زده میشود)، نام کامل (در نوار بالا و ستون «ثبتکننده»ی اسناد دیده میشود)، رمز عبور و دسترسیها را وارد کن. رمز باید حداقل ۶ کاراکتر باشد و با نام کاربری فرق کند.
ماتریس دسترسی
هر ردیف یک بخش از برنامه است و هر ستون یک کار:
| ستون | یعنی کاربر میتواند |
|---|---|
| مشاهده | لیست، جزئیات، چاپ و گزارش را ببیند |
| ثبت و ویرایش | رکورد یا سند جدید بزند و ویرایش کند؛ در دفتر چک یعنی عملیات روی چک، و در تنظیمات یعنی ذخیره |
| حذف | رکورد یا سند را حذف کند |
| قطعی کردن | سند را قطعی کند یا قطعی بودنش را لغو کند |
سه ستون آخر، «مشاهده» را خودشان هم میدهند. با زدن عنوان هر ستون همان کار در همهی ردیفها زده یا برداشته میشود، دکمهی همه ته هر ردیف همهی کارهای آن ردیف را، و کپی دسترسی از کاربر دسترسی یک همکار را یکجا روی فرم میآورد — برای وقتی که کاربر جدید همان کار همکارش را میکند.
چون قطعی کردن تنها لحظهی اثر مالی است (فصل ۰۲). میشود به کارمند ورود اطلاعات اجازه داد فاکتور و سند خزانه را ثبت و اصلاح کند، و قطعی کردن را فقط به حسابدار ارشد سپرد.
کاربری که دسترسی ندارد چه میبیند؟
گزینههای منو و دکمههایی که مجاز نیست (مثلاً + سند جدید، ویرایش، حذف یا قطعی کردن) اصلاً نمایش داده نمیشوند. اگر آدرس صفحهای را مستقیم در مرورگر بزند، صفحهی «به این بخش دسترسی ندارید» را میبیند. در صفحههای تنظیمات با دسترسی «مشاهده»، فرم دیده میشود ولی قابل تغییر نیست. در داشبورد هم فقط ستون شمارش ماژولهایی دیده میشود که اسنادشان را میبیند.
داشبورد، راهنما و تغییر رمز برای همهی کاربران باز است، حتی کاربری که هیچ دسترسی دیگری ندارد.
غیرفعال کردن بهجای حذف
کاربری که در سندی ثبتکننده، تأییدکننده یا حذفکننده بوده حذف نمیشود، چون نامش بخشی از سابقهی آن سند است. بهجایش در صفحهی ویرایش فعال را خاموش کن: دیگر نمیتواند وارد شود ولی نامش در اسناد قبلی میماند.
اگر کاربری را غیرفعال کنی یا برایش رمز جدید بگذاری و او همان لحظه در برنامه باشد، با اولین کلیک بعدیاش از برنامه بیرون میافتد. تغییر دسترسی هم بدون خروج و ورود مجدد اعمال میشود.
تغییر رمز عبور
هر کاربری رمز خودش را از منوی کاربر در نوار بالا ← تغییر رمز عبور عوض میکند: یک بار رمز فعلی، دو بار رمز جدید. همین صفحه فهرست دسترسیهای خودت را هم نشان میدهد.
بعد از تغییر رمز، اگر در مرورگر یا کامپیوتر دیگری هم وارد بودهای، آنجا باید دوباره وارد شوی — یعنی اگر شک داری کسی رمزت را دیده، عوض کردنش همهی نشستهای باز را هم میبندد.
مدیر سیستم از صفحهی ویرایش کاربر برایت رمز جدید تعیین میکند؛ بعد از ورود، خودت آن را از تغییر رمز عبور به رمز دلخواهت عوض کن.
پرسشهای پرتکرار
دکمهی «قطعی کردن» کار نمیکند یا خطا میدهد.
سه دلیل رایج دارد: تنظیمات ماژول (فروش یا خزانهداری) کامل نیست؛ موجودی انبار برای اقلام فاکتور کافی نیست؛ یا سال مالی سند بسته است. صفحهی تنظیمات خودش فهرست کارهای ناتمام را بالای فرم نشان میدهد.
«لغو قطعی» غیرفعال است.
یعنی اسناد خودکارِ ساختهشده دیگر دستنخورده نیستند: یا سند حسابداری را دستی ویرایش یا قطعی کردهای، یا (در خزانهداری) روی یکی از چکهای سند عملیاتی ثبت شده. اول عملیات چک را لغو کن.
چک را در دفتر چک پیدا نمیکنم.
احتمالاً سند دریافت یا پرداختِ آن هنوز قطعی نشده. چک تا قطعی شدن سند مبدأ وارد دفتر نمیشود.
دکمهی عملیاتی که میخواهم روی چک بزنم اصلاً نیست.
فقط عملیات مجاز از وضعیت فعلی نشان داده میشوند. مثلاً «وصول» فقط روی چکی که در جریان وصول است معنی دارد. جدولهای همین فصل را ببین.
سند حسابداریام تراز نمیشود.
زیر جدول ردیفها عدد اختلاف را نگاه کن. تا این عدد صفر نشود، سند فقط بهصورت یادداشت ذخیره میشود.
عددی که وارد کردم درست ذخیره نشد.
مبالغ در سرور دوباره محاسبه و گرد میشوند. اگر اختلاف زیاد است، احتمالاً جداکننده یا نقطهی اعشار اشتباه تایپ شده؛ عدد را بدون جداکننده دوباره وارد کن.
رکوردی را اشتباه حذف کردم.
در لیست مربوطه تیک حذفشدهها را بزن تا پیدایش کنی. حذف در این برنامه منطقی است و داده از بین نمیرود.
ماندهی حساب منفی شد و برنامه فقط هشدار داد.
در خزانهداری این عمدی است. اگر میخواهی سختگیرانه جلوی ماندهی منفی گرفته شود، از مسئول فنی بخواه تنظیمات برنامه را عوض کند.
در فاکتور خرید، بهای کالا در کاردکس با فاکتور نمیخواند.
طبیعی است: بهای رسید انبار، خالص سطر تقسیم بر مقدار است — بدون مالیات و بدون تخفیف کل فاکتور. هزینه حمل هم به حساب هزینهی خودش میرود و در بهای کالا نمیآید.
در درخواست خرید فیلد طرف حساب را پیدا نمیکنم.
درخواست خرید سند داخلی است و طرف حساب ندارد؛ فرم آن فیلد را عمداً پنهان میکند. از مرحلهی سفارش به بعد لازم میشود.
«لغو قطعی» فاکتور خرید رد میشود.
لغو، موجودی را کم میکند. اگر کالا در این فاصله فروخته شده باشد و موجودی منفی شود، اجازه داده نمیشود.
در گزارش فروش، عددها با فاکتورهایم نمیخواند.
پیشفاکتورها در گزارش فروش نمیآیند و برگشت از فروش با علامت منفی محاسبه میشود. جمع گزارش، فروش خالص است.
واژهنامه
| واژه | در این برنامه یعنی |
|---|---|
| ماهیت | نوع کاری که سند انجام میدهد (دریافت/پرداخت/انتقال/تنخواه، یا پیشفاکتور/فاکتور/برگشت) |
| پیشنویس | سند ثبت شده ولی هنوز هیچ اثر مالی ندارد |
| قطعی | لحظهای که سند اثر مالی پیدا میکند و قفل میشود |
| یادداشت | سند حسابداری ناتراز یا موقت که در هیچ گزارشی شمرده نمیشود |
| طرف حساب | شخص یا شرکتی که سند با اوست |
| تفصیل / کد تفصیلی | شناسهای که یک شخص، بانک، کالا یا پروژه را زیر یک حساب معین مشخص میکند |
| حساب طرف مقابل | حسابی که در سند خزانه، عکسِ ردیفها روی آن مینشیند |
| دفتر | مجموعهی سطرهایی که مبنای گزارشهای یک ماژول است |
| میانگین موزون متحرک | روش محاسبهی بهای کالای خارجشده؛ بعد از هر ورود دوباره حساب میشود |
| تأیید | قفل کردن درخواست یا سفارش خرید، بدون ساختن سند انبار و حسابداری |
| عطف | شمارهی سند یا مدرک بیرونی که این سند به آن ارجاع میدهد |
| شماره پیگیری | شمارهی تراکنش بانکی یک ردیف سند خزانه |
| چک باز | چکی که هنوز تعیین تکلیف نشده (نه وصول، نه عودت، نه ابطال) |